Engin Ferahlı
Hikayem bir şehirle başlamadı — bir insanla başladı.
2005'te Prag'a geldim ve hayatımın aşkını burada buldum. Geri dönmek için bir sebep aramadım. Yirmi bir yıl sonra hâlâ buradayım, ve bu süre boyunca bir şey öğrendim: doğru insanı bulduğunda, geri kalan her şey — kariyer, şehir, kimlik — onun etrafında yeniden inşa edilebilir hale geliyor.
Türkiye'de doğdum, Prag'da yetiştim. Bugün üç dilde çalışıyorum — Türkçe, Çekçe, İngilizce — bir de eski bir bölümden kalan İtalyancam var, bir dönem orada yaşadım, dil benimle kaldı.
Bu, özgeçmiş satırı olarak yazılmaya değecek bir şey değil. Ama inşa ettiğim her şeyde en büyük yapısal avantajım. Çünkü dört dil dört farklı düşünme biçimi demek.
Bir Türk müşteriyle konuşurken sezgiyi, bir Çek müşteriyle yapıyı, bir İngilizce konuşan teknik kurucuyla doğrudanlığı kullanıyorum. Aynı ürünü üç pazara, üç dilde, üç farklı tonla konumlayabiliyorum. Bu, çoğu ekibin pazarlama bütçesiyle bile çözemediği bir problem.
Yıllar içinde başkalarının altyapısına bağlı birkaç projeyle yolum kesişti. Hep aynı dersle ayrıldım: bir başkasının platformuna kurulmuş bir iş, kira ödediğin bir ev gibidir. Yıllarca ödeyebilirsin, ama hiçbir şey senin olmaz.
O günden sonra inşa ettiğim her şeyi dikey entegrasyon ilkesiyle inşa ettim. Sunucularımı kendim kuruyorum. Kodu kendim yazıyorum. Veritabanlarını, AI pipeline'larını, müşteriye giden satış otomasyonunu kendim tasarlıyorum. Çünkü kendi sistemini kuran biri için bağımsızlık bir lüks değil, bir varlık koşulu.
Hepsinin merkezinde softnode.ai var — küçük ve orta ölçekli işletmelere AI chatbot ve sesli asistan altyapısı sağlayan bir SaaS. softnode'un farkı teknik değil, felsefi: pahalı kurumsal çözümlerin sunduğu şeyi, bir kliniğin, bir restoranın, bir e-ticaret işletmesinin de hak ettiğine inanıyorum.
softnode'un etrafında franode.com çatısı var. Burada birkaç paralel iş yürüyor: web sitesi tasarımı, AI çözümleri — sesli asistanlar ve agentic AI sistemleri — Amazon satıcılığı, mobil uygulama tasarımı, ve üç kanaldan yürüyen YouTube otomasyon sistemi.
Hepsi farklı görünüyor, ama hepsi aynı tezin parçası: doğru AI altyapısıyla, eskiden bir ekibin yapabildiği şeyin büyük kısmını bir kişi ortaya çıkarabilir. Bu bir gelecek tahmini değil, bugünün gerçeği.
İki şey görüyorum.
Birincisi: AI artık bir özellik değil, bir altyapı katmanı oluyor — elektrik gibi. Bu geçişte küçük işletmeler en geç adapte olacak grup, ve ben tam o boşlukta inşa ediyorum.
İkincisi: AI, bir bireyin yapabileceklerinin tavanını yüz katına çıkarıyor. Eskiden bir stüdyo gerektiren işler, bugün bir kişinin laptop'unda çıkıyor. Ben bu tavanı her gün test ediyorum.
Bir şey inşa ediyorsan, ya da inşa edilmesi gereken bir şey varsa — Prag'dan bir mesaj uzaktayım.